پنل کاربری

نه به انفعال در زنگ فارسی با الگوی بدیعه پردازی

1401-09-17
ارسال شده توسط
مقالات
4.66k بازدید

سال هاست که شاهد روش های سنتی تدریس هستیم. به ویژه تدریس به شیوه ی سخنرانی و حفظ و تکرار . به طور خلاصهمی توان گفت در خدمت الگوهایی هستیم که تمام و کمال در خدمت تقویت حافظه محوری هستند . ناگفته نماند در این چندسال اخیر ، صحبت از روش های نوین وخلاقیت در تدریس هم نقل محافل آموزشی بوده اما متاسفانه برخی از آموزگاران به اشتباه فکر می کنند خلاقیت و نوآوری در تدریس یعنی طراحی کاربرگ های رنگارنگ، دست ورزی ها ، بازی های تقلیدی و تدریس با شعرهای بی هدف است. با تمام زحمات و انرژی  که این دسته از آموزگاران صرف  طراحی این مدل کاربرگ ها ، دست ورزی ها، بازی ها و شعرها می کنند اما باز هم شاهد جاری بودن انفعال در در سیستم آموزشی هستیم.

در این گوشه ی دنیا، این روح انفعال باعث شده خلاقیت، نوآوری و ابداع جای خود را به تقلید از دیگران بدهد و کنکاش و پرسشگری عرصه ی تعلیم و تربیت را ترک کند و جای خود را به گوش دادن و راحت پذیرفتن هر الگو و فعالیتی بدهد. تمام این موارد در حالیست که در گوشه ی دیگری از دنیا، تفکر مهم ترین رکن تعلیم و تربیت رسمی قرار گرفته.

تفکر است که زیربنای تغییر و تحولات و رشد و توسعه ی دنیا می شود. تفکر دارای انواع مختلف است. یکی از انواع تفکر، تفکر خلاق است. تفکر خلاق یعنی روشی برای بررسی و حل مسائل با استفاده از دیدگاهی متفاوت و شکستن راه حل های مرسوم  و تفکر خارج از چارچوب، تفکری که مسیر را به سمت و سوی  بدیع و تازه بودن تغییر می دهد.

     استیو جابز می گوید:« خلاقیت یعنی ارتباط دادن چیزهای مختلف با یکدیگر. افراد خلاق قادرند هر آنچه را از قبل آموخته اندو هر تجربه ای را که داشته اند با یکدیگر تلفیق کنند و تجربه های جدیدی را خلق کنند.» ناگفته نماند دلیل آنکه این افراد قادرند تجربیاتی جدیدی را خلق کنند این است که این افراد تجربه های بیشتری دارند یعنی چالش های بیشتری را پشت سر گذاشته اند و بیشتر از باقی مردم در مورد تجربه های خود می اندیشند.

   بدون شک آموزگاری می تواند در مسیر ارتقا آموزشی دانش آموزانش از خود رد پای پر رنگی به جا بگذارد که توانایی خلق چالش های مناسب با دانش آموزان را داشته باشد و بچه ها را به تفکر تشویق کند. یک آموزگار با این طرز تفکر باید بیاموزد از چه الگوهای تدریسی استفاده کند که هدف آن بهبود مهارت تفکر دانش آموزان باشد. یکی از این راهبردهای آموزشی، الگوی بدیعه پردازی است.

الگوی بدیعه پردازی یک ابزار قوی در دست آموزگاراست که توسط ویلیام گوردون برای افزایش خلاقیت ابداع شده است. او معتقد بود که می توان با یک سری تمرین های گروهی، خلاقیت را آموزش و توسعه داد.رکن اصلی این روش قیاس است.

جایگاه الگوی بدیعه پردازی در سیستم آموزش و پرورش کجاست؟

از این الگوی تدریس با هدف بر هم ریختن سد قواعد جاری در کلاس درس و خلق راه های جدید برای حل مساله استفاده می شود.روش بدیعه پردازی در بیشتر دروس کاربرد دارد اما در سیستم آموزشی ما از این روش بیشتر برای تقویت قوه ی تخیل در انشا نویسی استفاده می شود زیرا به دانش آموز کمک می کند خارج از باورها و تعریف های شسته و اتو شده، ایده های جدید و نابی را معرفی کند.

اجرای الگوی بدیعه پردازی در یک نگاه

 گام اول : توصیف اولیه با توجه به خزانه ی لغات و برداشت های خود دانش آموزان

  در این مرحله به دانش آموزان چند دقیقه ای  فرصت داده می شود تا با توجه به موضوع مورد تدریس به عنوان مثال درسی با عنوان ( ای وطن در پایه ی ششم ) در حد چهار الی پنج سطر وطن خود را توصیف کنند.

گام دوم:  در این مرحله به قیاس مستقیم می رسیم.

  در این مرحله با مقایسه کردن مطالب نا آشنا را آشنا می کنیم. مثلا اگر وطن مانند یک کتاب یا یک شخص    باشد چگونه کتاب یا چگونه شخصی است؟ در این مرحله فرصت می دهیم مخاطبان فکر کنند و سپس جمله های مقایسه ای خود را بگویند. برای سرعت عمل بیشتر و گرفتن نتیجه، بهتر است آموزگار نقش یک هدایت گر را داشته باشد و برای فهم بیشتر بچه ها یکی دوتا مثال بزند. مثلا وطن مانند یک کتاب نفیس و با ارزش است.

گام سوم: در این مرحله به قیاس شخصی می رسیم.

  در این مرحله آموزگار باید کمک کند دانش آموزان بین خودشان و مفهوم انتخاب شده، همدلی و هم راستایی ایجاد کنند، یعنی خودشان را به جای موضوع مورد نظر بگذارند؛ مثلا من اگر وطن باشم احساس غرور و سربلندی می کنم یا… . در این مرحله هم می طلبد مانند مرحله ی قبل آموزگار برای طی کردن راحت تر این مسیر، خودش چند مثال برای دانش آموزانش بزند.

گام چهارم: در این مرحله به تعارض فشرده می رسیم. یعنی باید از میان جمله های نوشته شده، با کمک بچه ها واژه هایی  را در میان جمله ها به صورت جفت جفت پیدا کنیم که با یکدیگر متضاد باشند. در این مرحله باید با تفکر و بازنگری بین این واژه های متضاد با توجه به موضوع انتخاب شده ارتباط برقرار کنند.

   یکی از ویژگی های روش های نوین تدریس، انعطاف پذیری این الگوها نسبت به شرایط کلاس است.بنابراین از آنجایی که ممکن است در این مرحله واژه های متضادی در میان جمله های نوشته شده ی دانش آموزان پیدا نشود در این شرایط آموزگار می تواند با کمک بچه ها واژه هایی را که از نظر معنی غنی تر و زیبا تر هستند را مشخص کند، د.ر آن ها خط بکشد و از بچه ها  بخواهد از این واژه ها در نوشته هایشان استفاده کنند.

گام پنجم: در این مرحله دانش آموزان به توصیف خلاق می رسند؛ یعنی از میان قیاس های به دست آمده یا واژه های غنی انتخاب شده بهترین ها را انتخاب می کنند و با توجه به همان موضوع انتخاب شده توصیفی زیباتر و خلاقانه تر می نویسند. بدون شک بند توصیفی که در این مرحله توسط دانش آموزان نوشته می شود بسیار زیباتر، غنی تر و خلاقانه تر از توصیف اولیه ی آن هاست.

 با این روش با یک تیر چند نشانه را می توان زد، هم خلاقانه نوشتن، هم پویایی در کلاس و هم لذت نوشتن. در صورت تمایل می توانید فیلم تدریس به شیوه ی بدیعه پردازی در زنگ فارسی را ببینید.

برچسب ها:
در تلگرام
کانال ما را دنبال کنید!

مطالب زیر را حتما مطالعه کنید

494 دیدگاه

به گفتگوی ما بپیوندید و دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.

دیدگاهتان را بنویسید