آموزش واژگان جدید با راهبردهای تعاملی در کلاس

روش تعاملی چیست؟

یادگیری تعاملی به رویکردی گفته می شود که دانش آموزان از طریق فعالیت های علمی، بحث ها، همکاری ها و مشارکت در تجربه های مختلف، فعالانه در فرایند یادگیری مشارکت می کنند. این روش بسیار فراتر از روش های سنتی آموزش غیر فعال است و دانش آموزان را تشویق می کند به جای آنکه گیرندگانی منفعل باشند فعالانه درگیر کاوش شوند. تشویق می شوند سوال بپرسند، به دنبال پاسخ باشند، مسائل را حل کنند و مفاهیم را کشف کنند. بچه ها از طریق بحث گروهی، آزمایش، شبیه سازی، بازی، ارائه ی چند رسانه ای، نقش آفرینی، برنامه های کاربردی واقعی و استفاده از فناوری در امر یادگیری مشارکتی فعال دارند.

روش تعاملی بر روی همکاری و تامل تاکید دارد، به دانش آموزان کمک می کند تا معنا بسازند و اطلاعات جدید را به دانش قبلی متصل کنند و هر آنچه را یاد گرفته اند در زمینه های عملی به کار ببرند. به طور خلاصه هدف یادگیری تعاملی این است که به دانش آموزان کمک کند تا مالکیت یادگیری خود را در دست گیرند.

چرا می خواهم در این مقاله به شما پیشنهاد کنم برای آموختن واژه های جدید از روش تعاملی استفاده کنید؟

زیرا آموزش به روش تعاملی چندین مزیت  کلیدی برای دانش آموزان دارد.

اولین مزیت آن:  ارتباط معنی دار است. با این روش دانش آموز می تواند در میان کلمه ی جدید و دانش موجود خود ارتباط برقرار کند. آن ها می توانند با ارائه مثال های واقعی، تجربه های عملی و خلق فرصت هایی برای بحث، زمینه و کاربرد کلمات را به طور موثرتری درک کنند.

دومین مزیت: یادگیری تعاملی باعث به یادسپاری بیشتر و بهتر واژگان می شود. وقتی دانش آموزان درفعالیت های تعاملی مانند بازی ها ، تقش آفرینی و کارهای مشارکتی شرکت می کنند، معنی و استفاده از کلمه های جدید را در طول زمان به خاطر می آورند.

سومین مزیت: درک بهتر است . این شیوه کمک می کند دانش آموزان معنی کلمه های جدید را فقط با تکیه بر تعاریف فرهنگ لغت درک نکنند. با کاوش در کلمات از طریق وسایل بصری، منابع چند رسانه ای و تجربه های مختلف درک عمیق تری از نحوه ی عملکرد کلمات در زمینه های مختلف داشته باشند.

چهارمین مزیت: توسعه ی مهارت های زبانی است. آموزش تعاملی نه تنها باعث افزایش گنجینه ی واژگان می شود، بلکه از توسعه ی کلی مهارت های زبان پشتیبانی می کند. دانش آموزان با درگیر شدن در بحث ها، وظایف مشارکتی و ارزیابی های تاملی، مهارت های ارتباطی خود را اصلاح می کنند و تسلط زبانی خود را گسترش می دهند.

پنجمین مزیت: افزایش انگیزه است. یادگیری تعاملی، یادگیری واژگان جدید را برای دانش آموزان لذت بخش و جذاب می کند. این روش یک محیط یادگیری محرک را ایجاد می کند که دانش آموزان را به مشارکت و کشف کلمات جدید ترغیب می کند.

ششمین مزیت: مهارت های قابل انتقال است. این شیوه ی یادگیری کمک می کند دانش آموزان علاوه بر افزایش واژگان، تفکر انتقادی، حل مساله و برقراری مهارت های ارتباطی خود را افزایش دهند.

در کل روش آموزش تعاملی مانند ابزاری در دست آموزگار است که به او کمک می کند تا از کنجکاوی و خلاقیت طبیعی دانش آموز بهره ببرد.

مارزانو و پیکرینگ در تحقیقات خود در مورد آموزش موثر واژگان دریافتندکه روش های آموزشی تعاملی مانند بحث، بازی و شبیه سازی به طور قابل توجهی رشد واژگان دانش آموزان را در مقایسه با به خاطر سپردن به روش های سنتی یا تمرین های تکراری بهبود بخشیده است.

در ادامه می خواهم یکی از تجربه زیسته های یک معلم آمریکایی به نام خانم تامپسون که واژگان جدید و کلیدی درس ها را به روش تعاملی به دانش آموزان آموزش می داد برایتان بنویسم.

خانم تامپسون در یک مدرسه ی ابتدایی شلوغ آموزگار بود. او به شدت به قدرت یک محیط غنی از کلمات برای پرورش عشق به یادگیری و مهارت های زبانی دانش آموزان اعتقاد داشت. خانم تامپسون کلاس در س خود را به دنیایی دلربا از کلمات تبدیل کرده بود. دیوارها با کمک واژگان جدید و  رنگ به رنگ تزئین شده بودند. فضایی را فراهم کرده بود تا دانش آموزان هر هفته، کلمات جدیدی را که در داستان ها، تابلوهای آویزان به در و دیوار، جمله های خیابانی یا متون درسی می خواندند و یا در مکالمات و تجربیات روزمره  با آن ها مواجه می شدند بر روی این دیوارها با دوستانشان به اشتراک بگذارند.

یک روز هنگامی که دانش آموزان پشت نیمکت های خود نشسته بودند، متوجه جعبه ی مرموزی شدند که روی میز خانم تامپسون بود. در آن لحظه کنجکاوی بچه ها فضا را پر کرده بود. خانم تامپسون با لبخندی فاش کرد که این جعبه حاوی کلمه های جدیدی است که قرار است با هم آن ها را کشف کنند. او دانش آموزان را به گروه های کوچک تقسیم کردو کارت های کلمات را بین آن ها  توزیع کرد. هر گروه یک مجوعه ی منحصر به فرد از کلمات را دریافت کردند. وظیفه هر گروه این بود که کلمه های تعیین شده را بررسی کنند و معنی آن ها را به روش تعاملی و جذاب کشف کنند.

گروهی از بچه ها کلمه های مربوط به علوم را دریافت کردند.«اکوسیستم»، «تنوع زیستی»، «فتوسنتز». بچه ها به حیاط مدرسه رفتند و با تعامل با یکدیگر مشاهدات خود را با کلمه ها مرتبط کردند و در مورد معنی و اهمیت آن ها با هم صحبت کردند.

در این میان گروهی دیگر از بچه ها به واژه های مربوط به تمدن باستانی پرداختند: «فرعون»، «هیروگلیف»، «اهرام». این گروه تلاش کردند با استفاده از خاک رس برای ایجاد اهرام و رمزگشایی به خط هیروگلیف، میزهای خود را به مکان های باستان شناسی کوچک تبدیل کنند و خود را در پشت تاریخ و فرهنگ غنی پشت این کلمات غوطه ور کنند.

گروه های دیگر متناسب با کلماتی که دریافت کرده بودند شرایطی را برای جستجو و کنکاش معانی و ربط دادن آن ها به دنیای واقعی طراحی کردند. به گونه ای که کلاس مملو از بحث ها و جلسات داستان گویی شد که دانش آموزان با کمک واژه های تازه به دست آمده از روش های تعاملی به بیان افکار و ایده های خود می پرداختند.

خانم تامپسون فرصت های فراوانی را برای دانش آموزان فراهم کرد تا در تعاملات همتا به همتا شرکت کنند. با گذشت زمان دایره ی لغات بچه ها به طور تصاعدی گسترش یافت . در کنار افزایش گنجینه ی واژگان، مهارت های دیگری هم کسب کردند.

با پایان یافتن سال تحصیلی، خانم تامپسون به بررسی تحولی که در دانش آموزان خود شاهد بود پرداخت. نتایج گویای آن بود که محیط غنی از تعاملی  را که ایجاد کرده، اشتیاق به شکار کلمه ها را در دانش آموزان برانگیخته و عشق مادام العمر به یادگیری را در آن ها به وجود آورده.

روش های تعاملی برای یادگیری واژه های جدید

راهبرد اول:کاوش واژه

راهبردی که شامل پرورش کنجکاوی و تحقیق در بین دانش آموزان برای درگیر شدن فعالانه با کلمات جدید و کشف معانی آن ها می شود. تشویق می شوند سوال بپرسند، تحقیق کنند و کلمات را به روش های معنادار بررسی کنند. بازی زیر نمونه ای از راهبرد کاوش واژه است.

در این بازی یک دانش آموز برای کشف معانی کلمه های مرموز به کاراگاه تبدیل می شود. وارد ماموریت می شود. به عنوان مثال کلمه ی مرموز ممکن است واژه ی «الکن» باشد. به تعدادی از دانش آموزان کاغذهایی داده می شودکه بر روی آن ها معنی و اطلاعاتی در مورد کلمه نوشته شده . این دانش آموزان در نقش شاهدان در قابل کاراگاه حضور دارند. کاراگاه بازی باید از شاهدان سوالاتی را در مورد این کلمه بپرسد تا با پیدا کردن سرنخ های لازم بتواند معنی درست واژه و کاربرد آن  را حدس بزند و کشف خود را در قالب یک ارائه ی نهایی به نمایش بگذارد.

راهبرد دوم: یادگیری متنی

یادگیری متنی شامل کمک به دانش آموزان برای درک واژه های جدید با اتصال آن ها به موقعیت ها، تجربیات و مثال های زندگی واقعی است. این راهبرد دانش آموزان را قادر می سازد تا نحوه استفاده از کلمات را در زمینه های مختلف درک کنند و درکشان افزایش یابد. بازی word in action  بر اساس این راهبرد می باشد.

در این بازی دانش آموزان در یک سری از طرح ها یا سناریوهای نقش آفرینی شرکت می کنند که درآن کلمات جدید را در موقعیت های واقعی به کار می برند. برای مثال، دانش آموزان می توانند با استفاده از کلماتی مانند «رزرو»، «منو» و« پیشخدمت» صحنه ی رستوران را بازی کنند. این بازی باعث تداعی کلمات برای آن ها می شود و همین طور شیوه های برقراری ارتباط را در موقعیت های واقعی زندگی به صورت عمیق تری یاد می گیرند.

راهبرد سوم: استفاده از کمک های بصری و چند رسانه ای

استفاده از وسایل کمک بصری و منابع چند رسانه ای مانند تصویر، فیلم ها، و ارائه های تعاملی به دانش آموزان کمک می کند تا کلمات جدید را تجسم کنند و با آنها ارتباط برقرار کنند. بازیword gallery  بر اساس این راهبرد طراحی شده است.

در این بازی آموزگار و دانش آموزان به جای نوشتن معنی کلمات یک گالری تصویری ایجاد می کنند که معنی کلمات جدید را به نمایش می گذارد. هر دانش آموز یک تصویر را انتخاب می کند و با یک ارائه ی کوتاه نمایشی یا کلامی اهمیت آن کلمه را توضیح می دهد. این راهبرد کمک می کند دانش آموزان به صورت بصری با کلمات درگیر شوند و دانش خود را به اشتراک بگذارند.

راهبرد چهارم: یادگیری مشارکتی

این راهبرد شامل فعالیت هایی است که باعث ترویج تعامل میان دانش آموزان برای حمایت از اکتساب واژگان می شود.بازی word expedition  بر مبنای راهبرد یادگیری مشارکتی طراحی شده.

در این بازی دانش آموزان به صورت تیمی وارد یک اردو یا سفر در کلمات می شوند. به آن ها مجموعه ای از کلمات چالش برانگیز یک موضوع درسی یا غیر درسی داده می شود.هر یک از اعضای تیم باید در کشف معانی واژگان با اعضای دیگر همکاری کند.اعضای تیم باید بتوانند در مدت زمان مشخص شده به صورت معناداری واژه ها را به یکدیگر ارتباط دهند و  درک جمعی خود را در یک متن نهایی بنویسند و ارائه دهند.

راهبرد پنجم: ارزیابی  انعکاسی

ارزیابی انعکاسی شامل  فعالیت هایی است که  به دانش آموزان کمک می کند تا به یادسپاری واژگان و درک خود را تقویت کنند. مانند بازی  بازتاب کلمات.

در این بازی دانش آموزان وارد یک بحث تعاملی می شوند. هر کدام از آن ها نقش شخصیتی از کتابی را که اخیرا خوانده اند به عهده می گیرند و با تامل در مورد شخصیت داستان و مکالمات او، تلاش می کنند عین واژه های گفته شده توسط شخصیت اصلی کتاب را به یاد آورند و بر زبان جاری سازند. این گفت و گوی تعاملی کمک می کند  تا دانش آموزان حفظ واژه ها و درک خود را در حین ایجاد ارتباط با دیگران ارزیابی کنند.

راهبرد ششم: ابزارها و برنامه های دیجیتال

ادغام ابزارها و برنامه های دیجیتال در آموزش واژگان، تجربه های ناشی از یادگیری تعاملی را افزایش می دهد.فناوری طیف وسیعی از تمرین ها، بازی ها، آزمون ها و منابع چند رسانه ای تعاملی را برای پشتیبانی از یادگیری و افزایش واژگان ارائه می دهد.

راهبرد هفتم: یادگیری حرکتی

این راهبرد شامل درگیر کردن دانش آموزان در فعالیت های بدنی است که با یادگیری  واژگان مرتبط است . برخی از دانش آموزان از طریق تجربیات عملی و حرکتی به بهترین شکل یاد می گیرند . با گنجاندن یادگیری حرکتی در آموزش واژگان، معلمان می توانند یک محیط یادگیری پویا و تعاملی ایجاد کنند که برای دانش آموزان جذاب باشد و درک عمیق تر از کلمات جدید را ارتقا دهند. به عنوان  مثال اگر بخواهیم  افعال کنشی یا تصویری را به دانش آموزان آموزش دهیم می توانیم از بازی زیر استفاده کنیم.

آموزگار فهرستی از افعال کنشی مربوط به درس مورد نظر را تهیه می کند. مثلا دویدن، پریدن، رقصیدن، شنا، صعود، نوشتن و آواز خواندن.معلم قوانین بازی را برای دانش آموزان توضیح می دهد. آن ها به نوبت یک فعل عملی را بدون استفاده از هیچ کلمه ای اجرا می کنند و بقیه ی بچه های کلاس سعی می کنندکلمه را حدس بزنند. دانش آموز می تواند از ژست ها، حرکات بدن و حالات چهره برای انتقال عمل استفاده کند دقیقا مثل پانتومیم. دانش آموز انتخاب شده به جلوی کلاس می آید و در سکوت کامل یکی از افعال موجود در لیست را اجرا می کند و بقیه ی کلاس با دقت نگاه می کنند و سعی می کنند واژه ی صحیح را حدس بزنند. هنگامی که دانش آموز واژه ی جدید را حدس زد، او بازیگر بعدی می شود و بازی ادامه می یابد . این چرخش، مشارکت همه ی دانش آموزان را تضمین می کند.

بعد از هر دور بازی ، درکلاس در مورد معنی و کاربرد کلمات بحث می شود. معلم  می تواند یک مکالمه ی کوتاه برای تقویت درک بیشتر بچه ها از افعال کنشی و تصویری ارائه دهد که در آن مثال هایی از جمله هایی است که در آن ها افعال کنشی یا تصویری به کار رفته .این کار آموزگار کمک می کند یادگیری برای بچه ها آسانتر شود. استفاده از افعال کنشی و افعال تصویری با توجه به پایه های مختلف قابلیت انعطاف دارد.

نقش معلمان در تسهیل یادگیری تعاملی واژگان

نقش معلمان در آموزش تعاملی بسیار مهم است .آن ها به عنوان تسهیل کننده عمل می کنند، یک محیط یادگیری حمایتی و جذاب ایجاد می کنند و دانش آموزان را از طریق فعالیت ها و استراتژ ی های تعاملی مختلف راهنمایی می کنند.

گنجاندن روش های آموزشی تعاملی برای آموزش واژگان در پایه های مختلف بدون تکیه صرف به توضیحات، می تواند یادگیری و درک دانش آموزان را تا حد زیادی افزایش دهد.بنابراین به عنوان یک معلم بسیار مهم است که رویکرد تعاملی را بپذیریم و کلاس هایی ایجاد کنیم که یادگیری واژگان را به تجربه ای همه جانبه و معنادار تبدیل کند. اجازه دهیم ادغام روش های تدریس تعاملی در کلاس های ابتدایی در اولویت قرار گیرد. ابزارها و فرصت هایی را فراهم کنیم تا بچه ها فعالانه با زبان درگیر شوند و پایه ی واژگانی قوی داشته باشند، بتوانند خود را با وضوح و دقت بیان کنند و تبدیل به  نسلی از ارتباط گیران مشتاق و موثر  شوند.

بدون شک ما می توانیم با استفاده از آموزش های تعاملی، روش آموزش مهارت های زبانی به دانش آموزان ابتدایی را متحول سازیم.